Ontdek de smaak van Tijm in de keuken.

Ontdek de smaak van Tijm in de keuken.

Tijm, de smaakmaker.

Nog zo’n heerlijk geurend kruid is natuurlijk Tijm. Dit is naast Rozemarijn, toch wel een van mijn meest favoriete keukenkruiden. Tijm smaakt heerlijk bij vleesgerechten, pasta’s en nog veel meer lekkernijen. Het oorspronkelijke kruid is vooral rond het middellandse zee gebied ontstaan. De smaak van Tijm komt dus ook heerlijk tot zijn recht in gerechten uit deze streek.

 

vlinder

© Pixabay

Tijm (Thymus vulgaris).

Tijm is een heerlijk geurend, altijd groenblijvende heester. Tijm groeit heerlijk wild. Het is bijna onweerstaanbaar om er niet even aan te zitten! De planten worden zo’n 20 tot 30 centimeter hoog. De plant heeft houtachtige stengels met kleine compacte bladeren. De nieuwe groei heeft een frisse groene scheut.

 

frisse scheut

© Pixabay

Tijm bloeit vanaf het begin tot het midden van de zomerperiode. Er verschijnen dan aan het uiteinde van de takjes, kleine lipvormige bloemen. De bloemen zijn zo heerlijk geurend, dat ze tal van bijen, hommels en vlinders aantrekken. Tijm houdt van een zonnige standplaats. De grond mag best een beetje zanderig zijn. Als de grond maar goed doorlatend is.

 

 

cultivar

© Pixabay

Tijm variëteiten.

Tijm is tegenwoordig in veel verschillende variëteiten te koop. Er zijn inmiddels heel veel soorten Tijm ontwikkeld door verschillende soorten met elkaar te kruizen. Zo is er citroentijm, wilde tijm, en ga zo nog maar even door. Doordat je zo veel verschillende soorten Tijm hebt, is kiezen hieruit best lastig. Gebruik vooral je neus, om te bepalen wat je prettig vind.

 

bij

© Pixabay

Tijm vermeerderen.

Tijm is makkelijk te vermeerderen door de stengels te stekken. Doop de stengel hiervoor eerst in stekpoeder en steek dan het ingedoopte stukje in wat verse grond. Geef het stekje dan een beetje water en dek de stek dan af met wat plastic. Ik doe het potje altijd in een plastic boterhamzakje. Die ik dan van boven dichtknoop. Je moet dan wel een klein potje gebruiken. Stekken kan het hele jaar, behalve in de winter.

Je kunt Tijm ook zelf zaaien. De beste periode om dat te doen in de lente. Na het opkomen van de plantjes, moet je de planten iets uitdunnen. Hierdoor krijgen de zaailingen meer ruimte om te groeien. Tijm kan ook binnenhuis gekweekt worden. Binnen kan het altijd.

 

bloemen tijm

© Pixabay

Tijm gebruiken.

Je kunt het hele jaar met uitzondering van de winter, tijm vers oogsten voor gebruik. Wil je in de winter ook gebruik maken van tijm, dan kun je natuurlijk ook binnenshuis een klein tijmplantje hebben. Maar tijm kan ook heel goed gedroogd worden. Of je bewaard een kleine voorraad in de vriezer. Van tijm gebruik je alleen de kleine blaadjes in gerechten. Deze blaadjes kun je drogen of invriezen.

 

wilde groei

© Pixabay

Tijmsiroop.

Tijm is goed voor de luchtwegen. Het wordt in veel hoestdranken verwerkt. Het bevat de stof Thymol. Wil je weten hoe je zelf zo’n hoestdrank moet maken? Kijk dan eens op deze site.

Ontdek hoe veelzijdig rozemarijn kan zijn.

Ontdek hoe veelzijdig rozemarijn kan zijn.

De heerlijke geur van rozemarijn.

Als ik de heerlijke geur van rozemarijn ruik, word ik altijd even heel gelukkig. De geur van rozemarijn is intens. Wanneer je met je handen door een rozemarijn plant gaat, kun je de geur later nog steeds ruiken. Het is een opwekkende, frisse geur.  Die ook nog eens lang blijft hangen.

Rozemarijn is een kruid wat veel in de keuken wordt gebruikt. Maar ook in decoraties, zepen en verzorgingsproducten. Rozemarijn is echt een van mijn favoriete kruiden. En van jou?

 

Rozemarijn als plant.

rozemarijn struik

 

Rozemarijn is groenblijvende vaste plant. De plant heeft houtachtige stengels met kleine naaldachtige bladeren. De plant kan niet goed tegen vorst en groeit daarom beter in warmere klimaten. Daar kan de plant uitgroeien tot 1,5 meter. Rozemarijn bloeit van april tot juni. De bloemen zijn klein, in zachte kleuren. Roze, paars soms wit.

rozemarijn bloemen

 

Zaaien van rozemarijn.

Het is mogelijk om rozemarijn te zaaien. Het is mij echter nog nooit gelukt. Maar misschien begin ik te enthousiast, dus te vroeg! Rozemarijn ontkiemt namelijk heel moeizaam. Het heeft een warmere temperatuur nodig om te ontkiemen. Zo’n 20 a 21 graden. In ons klimaat kan dat alleen in de zomer buiten, maar nog beter is dit in een kas.

 

Delen of vermeerderen.

rozemarijn takjes

Rozemarijn kun je veel beter vermeerderen door de planten te delen. Hiervoor scheur je 2 jarige planten in twee of meer delen. Ook kun je topjes van een plant nemen en deze stekken. Dit kan van mei tot augustus. Voor je de top in de aarde steekt, doop je de top even in stekpoeder. Zet de top dan op wat zanderige grond. Nadat je hem hebt water gegeven, dek je de stek af met plastic. Ik gebruik altijd boterhamzakjes om het potje met stek en al in te doen. Het plastic kan af als de stek genoeg wortels heeft.

 

Oogsten van rozemarijn.

rozemarijn blad

Eigenlijk kun je rozemarijn het hele jaar door oogsten. De naaldachtige bladeren kunnen vers of gedroogd worden gebruikt. Je kunt rozemarijn ook invriezen.

 

Gebruik van rozemarijn.

rozemarijn in de keuken

Rozemarijn smaakt heerlijk in gerechten. Vooral met vlees, aardappelen en bonen. In de Italiaanse keuken wordt rozemarijn veel gebruikt. Er is maar weinig van het kruid nodig. De  smaak is, evenals de geur heel intens.

Als je van thee houdt, kun  je de blaadjes ook gebruiken om thee van te zetten. Je hebt er maar weinig van nodig om een fris kopje thee te zetten. De blaadjes smaken ook heerlijk door een mengsel van thee.

Rozemarijn is ook een goede basis voor potporie of een natuurlijke decoratie. De plant blijft zijn geur lang afgeven. Ook als het is gedroogd.

Ook in veel zepen en verzorgingsproducten zit rozemarijn. Hierin worden meestal etherische oliën gebruikt. Je kunt ook zelf zeep en veel verzorgingsproducten maken met rozemarijn. Binnenkort wil ik hier mee aan de slag. Vind je dat ook interessant? Hou dan deze website in de gaten voor recepten.

Dit is ook een leuke site met informatie over rozemarijn. Er staan ook nog meer kruiden op. De site is helder beschreven.

Curcuminoïden zijn de werkzame bestandelen in kurkuma, die verrassend goed voor je zijn.

Curcuminoïden zijn de werkzame bestandelen in kurkuma, die verrassend goed voor je zijn.

Kurkuma.

Kurkuma is een specerij, wat voornamelijk wordt gebruikt in de Indiase keuken. Het geeft een hele mooie, gele kleur aan gerechten. De laatste tijd is kurkuma veel in de belangstelling gekomen. Er worden namelijk tal van positieve eigenschappen aan kurkuma toegekend. Die worden toegekend aan de curcuminoïden die in kurkuma voorkomen. Via mijn vriendin van Equine motion, kwam ik in contact met kurkuma. Daardoor ben Ik dieper in de materie achter kurkuma gedoken. Daarover kunnen jullie in dit blog meer lezen.

 

specerij

© Pixabay

 

Andere namen voor kurkuma.

Kurkuma heeft meerdere namen waaronder ze bekend is. Zo wordt het ook wel geelwortel, koenier of koenjit, tumeric of tarmeric genoemd. Van de plant, curcuma longa, wordt de wortel gebruikt. Die wordt meestal vermalen tot poeder, omdat dit makkelijker in gerechten te verwerken is. Je kunt kurkuma aan zijn mooie gele kleur herkennen. De plant is familie van gember.

De smaak van kurkuma is licht bitter en een tikje spicy. Maar toch heeft kurkuma een lichte smaak in een gerecht. Je zal een smaak er niet snel mee bederven, als je iets teveel ervan gebruikt. Eigenlijk kun je het specerij in bijna elk gerecht verwerken. Kurkuma wordt, vanwege zijn mooie gele kleur, ook als verfstof of kleurstof gebruikt.

 

turmeric

© Pixabay

 

Positieve verhalen over kurkuma.

Ook is het de laatste jaren (in de westerse wereld), meerdere malen positief in het nieuws gekomen. Uit meerdere onderzoeken, zijn namelijk verschillende positieve eigenschappen aangetoond. Iets wat ze in India natuurlijk allang wisten. Want in de ayurveda wordt kurkuma al heel lang gebruikt vanwege die positieve eigenschappen.

 

kurkuma caps

© Pixabay

 

De werkzame bestanddelen.

De werkzame bestanddelen uit kurkuma, die voor die positieve eigenschappen zorgen, zijn curcuminoïden. In wetenschappelijke studies gebruiken ze vaak deze stoffen in grote concentraties en hoeveelheden. Vaak 1 tot 4 gram curcumine.  Omdat in het gemalen kruid maar ongeveer 3 % curcuminoïden zitten, kun je hiervoor beter een geconcentreerd preparaat innemen.

Daarnaast is de opneembaarheid van deze curcuminoïden een probleem. Neem je deze stoffen namelijk in zonder enige toevoeging, dan is de opneembaarheid onvoldoende. Het meeste van deze stoffen worden gewoon weer uitgescheden via de ontlasting zonder iets gedaan te hebben. Curcuminoïden moeten dus samen met andere stoffen worden ingenomen om een betere werking te krijgen. Zo kan bv peperine uit zwarte peper of vetten, voor een betere opneembaarheid zorgen. Kurkuma kun je beter niet gebruiken als je bloedverdunners gebruikt.

 

curcuminoïden

© Pixabay

 

Wetenschappelijk onderzoek en curcuminoïden.

Kurkuma is een sterke antioxidant. Daarnaast verhoogt het de lichaamseigen antioxidanten. Curcuminoïden zijn ontstekingsremmend en kunnen net als gember  pijnklachten verminderen.

Het kan helpen om alzheimer te verminderen of tegen te gaan. De neurotransmitters in het brein worden weer gestimuleerd en aangemaakt onder invloed van curcuminoïden. Wil je nog een uitgebreidere uitleg over kurkuma en zijn positieve eigenschappen? Kijk dan eens op deze site.

Kruiden zaaien wordt nog makkelijker, met deze gratis zaai kalender.

Kruiden zaaien wordt nog makkelijker, met deze gratis zaai kalender.

Kruiden kweken met een kalender.

Als het nieuwjaar is geweest begint het bij mij al te kriebelen. Ieder jaar weer. Ik heb namelijk een behoorlijke plantentik. Ik hou van zaaien en planten kweken. Ik houd vooral van planten die ik zelf kan gebruiken in de keuken. En wat is er nou heerlijker dan eten van de kruiden uit je eigen tuin of balkon? Je maakt ieder gerecht met kruiden speciaal. En het smaakt extra lekker als je zelf al die kruiden hebt gekweekt.

In maart begin ik altijd met voor zaaien. Ik laat de kruiden dan binnen of in een kas ontkiemen. Als de plantjes dan groot genoeg zijn, dan verpot ik ze. Sommige kruiden zaai ik rechtstreeks in de tuin. Weet je niet wanneer je bepaalde kruiden binnen of buiten kunt zaaien? Gebruik dan mijn handige De kruiden zaai en oogst kalender. Je kunt hem gratis downloaden.

 

kruiden zaaien.

© Pixabay

Kruiden selecteren.

Maak voor jezelf een lijstje met welke kruiden je wilt kweken. Hou hierbij rekening met de ruimte die je hebt. Als je alleen een balkon tot je beschikking hebt, kun je alleen maar kruiden kiezen die je in potten kunt kweken. Als je een ruime pot kun neerzetten, kun je toch heel wat plantjes kwijt.

Bij de keuze hou je ook rekening met de gerechten die je graag op tafel zet. Het is zonde van de moeite, als de helft van de oogst kan worden weggegooid. Je kunt ook voor kruiden kiezen omdat je graag vlinders en bijen in de tuin wilt hebben. Veel kruiden zijn vlinder en bijen lokkend.

 

vlinderlokkende kruiden

© Pixabay

Lokkende kruiden zijn bijvoorbeeld:

  • Anijs
  • Basilicum
  • Bieslook
  • Citroenmelisse
  • Lavendel
  • Oregano
  • Rozemarijn
  • Salie
  • Tijm
  • Venkel

 

grote zaden

© Pixabay

Opkweken uit zaad.

Om het zaad te laten kiemen, moet aan een aantal basisvoorwaarden worden gedaan. Je moet weten wat de juiste grondsoort is. De hoeveelheid water die je moet geven. Hoeveel warmte en licht de planten nodig hebben. En wanneer het beste tijdstip is om te planten. Raadpleeg hiervoor mijn kruiden zaai en oogst planner.

Door binnen huis te zaaien, kun je veel vroeger inzaaien. Tegen de tijd dat de plantjes verpot kunnen worden, is het buiten vaak de gewenste temperatuur voor de planten.

 

 

zaaien in potten

© Pixabay

Zaaien in potten.

Grote zaden kun je meestal al in een potje zaaien. Je vult en klein potje met potgrond. Je strijkt hierna de grond glad. Vervolgens maak je de grond goed vochtig. Je prikt dan met je vinger of een stokje een gat (of meerdere gaatjes) in de grond. Bedek het dan met nog een klein beetje potgrond. Schrijf op een labeltje wat je hebt gezaaid en de datum. Steek het labeltje in de pot. Doe het potje dan in een boterhamzakje en knoop dit bovenin dicht. Kijk elke dag of het zaad al wil ontkiemen.

Peterselie en bieslook bijvoorbeeld kun je ook direct in een daarvoor bestemde pot zaaien. Je hoeft dan de plantjes niet te verspenen als ze groter zijn. Je hoeft alleen hier en daar iets uit te dunnen om de plantjes ruimte te geven.

 

kweekkas

© Pixabay

Zaaien in zaaibakken.

Kleinere zaden kun je beter in regels zaaien. En dat gaat dan het makkelijks in zaaibakken. Je vult de zaaibak met potgrond en strijkt dan het oppervlakje glad. Vervolgens maak je de grond nat met water. Dan maak je met je vinger of een stokje een streep in de aarde. Eventueel kun je meerdere strepen naast elkaar zetten. Als er maar minimaal 5 tot 7 cm tussen zit. Dan zaai je het zaad in de regels. Bedek het dan met nog een dun laagje potgrond. Schrijf op een label de datum en wat je hebt gezaaid. Steek het labeltje dan in de zaaibak. Dek de zaaibak af met glas en een krant. Hierdoor blijft het donker. Kijk dan elke dag of het zaad al gaat ontkiemen. Wanneer het zaad ontkiemd kan de krant en het glas eraf blijven.

 

lavendel

© Pixabay

Zaaien in de tuin.

Je kunt op de gewenste tijd ook de kruiden direct ter plaatse zaaien. Je maakt de plaats waar je wilt gaan zaaien onkruid vrij. Vervolgens maak je de ruimte glad met een hark. Zaai met 10 cm tussenruimte bij grote zaden, en in regels bij klein zaad. De afstand tussen de regels moet minimaal 10 cm zijn.

kruiden klaar om te verspenen

© Pixabay

Verspenen.

Wanneer na de eerste kiemblaadjes de echte blaadjes verschijnen, kun je je gezaaide plantjes verspenen. Je vult eerst een pot met potgrond. Hierna maak je de grond vlak. Maak voorzichtig in het midden een gat. Het gat moet zo groot zijn als de wortels nodig hebben. Je haalt nu voorzichtig het tere plantjes uit de aarde, met alle wortels van de plant. Vervolgens druk je de wortels in de grond en druk je rondom voorzichtig iets vast. Vul je potje verder bij met potgrond. Hierna geef je het plantje water. Nu kun je het plantje langzaam aan de temperatuur buiten laten wennen. Zet het plantje daarom in een buitenkasje. Op mooie dagen kun je dan de deuren van de kas open zetten. Na 3 weken kunnen ze echt naar buiten. De plantjes zijn dan afgehard. Wanneer de wortels onder het potje uitgroeien is het weer tijd om te verpotten.

koreander

© Pixabay

Zaad bestellen.

Ben je net zo enthousiast als mij geworden? En wil je weten waar je kwalitatief zaad kunt kopen? Kijk dan eens bij de onderstaande webwinkels.

Kruiden die ook in de winter te kweken zijn.

Kruiden die ook in de winter te kweken zijn.

Winter kruiden.

Kruiden zijn heerlijk van eigen  bodem. Maar in de winter is het vaak lastig om  kruiden vers te hebben. Tenzij je in de vensterbank wat kruiden wilt neerzetten. Ook in een beschutte tuinkas kun je wat enkele varianten vers plukken. Gebruik voor deze planten wintervaste variëteiten. Want ook in de kas kan het behoorlijk koud worden.

Kruiden binnen op de vensterbank kweken gaat moeilijker dan buiten. Maar met wat liefde en aandacht moeten sommige kruiden het toch ook wel binnen doen.

 

Basilicum

Basilicum komt oorspronkelijk uit zuid Amerika. De plant is vrij kwetsbaar. Basilicum zal alleen onder de juiste condities groeien. De plant groeit het beste op een warme zonnige plek. Basilicum kan meerderjarig zijn. De plant moet dan alleen wel in de winter worden binnen gehaald. Hij kan absoluut niet tegen de vorst.

 

basilicum

 

Basilicum is het hele jaar binnen te kweken. Zaai de basilicum zaadjes in goede zaaigrond zo’n 2 a 3 cm diep. Nadat de basilicum zaadjes zijn ontkiemd, verpot je ze in aparte potjes in de vensterbank. Ze houden het liefst van goed doorlatende grond.

 

Peterselie (platte en krul)

Peterselie is een kruid dat in elk gerecht kan worden gebruikt. Het bijkomende voordeel is, dat hij in de vensterbank ook in de winter te kweken is. Peterselie houd van vochthoudende humusrijke grond. Hij staat het liefst een beetje in de schaduw.

 

peterselie

 

Zaai de peterselie zaadjes in goede zaaigrond zo’n 2 a 3 cm diep. De zaadjes ontkiemen bij een temperatuur van 18 tot 20 graden. Nadat de zaadjes ontkiemd zijn kun je ze verpotten in aparte potjes op de vensterbank. Zo heb je ook in de winter heerlijke verse peterselie.

 

Bieslook

Bieslook sterft buiten in de winter af en komt dan, met een beetje geluk, het volgende voorjaar weer op. Maar met een beetje geduld is dit kruid ook in de winter te oosten, uit een pot van de vensterbank. Bieslook houd van goed doorlatende grond en een lichte en zonnige standplaats.

 

bieslook

Zaai bieslook in goede zaaigrond zo’n 2 a 3 cm diep. Je kunt bieslook al meteen zaaien in het daarvoor bestemde bloedpotje. Nadat het zaad is ontkiemd, kun je het oogsten als de stengels zo’n 4 cm lang zijn. Regelmatig snoeien bevorderd de groei.

Ontdek de verloren smaken van daslook in de keuken.

Ontdek de verloren smaken van daslook in de keuken.

Daslook in het wild.

Daslook is een plant die vrij zeldzaam is in Nederland en België. De plant is dan ook vrij lang een beschermde plant geweest in Nederland. Dat betekend dat je de plant niet in het wild mag plukken. Vanaf 2017 is de plant niet meer wettelijk beschermd.

Gelukkig wordt daslook ook steeds meer in de tuincentra aangeboden. En kun je deze heerlijke plant aan je eigen tuincollectie toevoegen.

Daslook, allium ursinum.

daslook bloem

Daslook is een winterharde vaste plant. Het is familie van alle andere lookgewassen. De plant heeft ovale bladeren met nerven. De bladeren zijn zo’n 3 tot 5 cm breed. De plant krijgt leuke witte bloemen die bloeien van april tot juni. Na juli sterft het bovengrondse deel af en blijft enkel nog het deel onder de grond over. De planten kunnen zo’n 30 tot 40 cm hoog worden.

daslook in het bos

De planten groeien in het wild in groepen. De zaaien zich makkelijk uit door het zaad wat de planten produceren. Hierdoor kan de plant gemakkelijk verwilderen. De plant staat graag op een schaduwrijke plek. De plant is een goede bodembedekker. Ze doet het goed in vochtige rulle grond. Daslook is in Nederland en België zeldzaam geworden. Maar in Europa komt de plant veel voor.

Oude planten kun je heel goed vermeerderen door te delen. De beste tijd daarvoor is het najaar, nadat de bloemen zijn afgestorven.

 

Daslook gebruiken.

daslook verwilderd

Daslook kun je eten. Het heeft een sterke smaak die veel van bieslook weg heeft. De bladeren van daslook kunnen rauw, fijngehakt door salades en soep worden gedaan. De smaak is lekkerder van de bladeren als de plant nog niet gebloeid heeft. Daslook smaakt ook heel lekker in een kruidenboter of een kruidenpesto. Samen met spinazie is daslook een heerlijke combinatie.

Daslook wordt al eeuwen gebruikt voor het reinigen van het maag en darm stelsel.

%d bloggers liken dit: